ПРОПАГАНДА РОСІЇ У ВЕНЕСУЕЛІ ПІД ЧАС ПОВНОМАСШТАБНОЇ ВІЙНИ ПРОТИ УКРАЇНИ (2022–2024 РР.)
Анотація
З початком повномасштабного вторгнення в Україну РФ активізувала свою діяльність в інформаційному просторі країн Латинської Америки для впливу на політичні рішення та громадську думку і формування спотвореного сприйняття військової інтервенції у сусідню країну. Одним з ключових регіональних союзників і провідників російської пропаганди та дезінформації у регіоні є Венесуела. У статті проаналізовано основні наративи та інструменти поширення російської пропаганди у Венесуелі під час повномасштабної війни Росії проти України. Визначено, що Венесуела є одним із ключових майданчиків для просування російської пропаганди через пряму ретрансляцію контенту RT en Español та Sputnik Mundo державними телеканалами, зокрема VTV та Telesur, а також політичним керівництвом країни. Російська пропаганда не просто присутня в інформаційному просторі країни, а інтегрована в державну інформаційну політику Венесуели, що дає змогу використовувати широкий спектр медіаресурсів для охоплення ширшої аудиторії. Пропаганда РФ у Венесуелі спрямована на виправдання війни проти України, дискредитацію українського державного керівництва, просування ідеї боротьби з фашизмом, демонізацію Заходу та формування образу росії як «гаранта багатополярного світу». Російські пропагандистські кампанії відрізняються масштабністю, розгалуженістю, ідеологічним забарвленням, адаптивністю та гнучкістю. Антиукраїнська риторика вплетена в антизахідний контекст у поєднанні з просуванням привабливих для місцевої аудиторії ідей антиімпералізму і багатополярності. Російська пропаганда значною мірою базується на фальсифікації та фабрикації фактів. Це дозволяє легітимізувати авторитарну владу, пояснювати внутрішню кризу зовнішніми змовами, підтримувати антиімперіалістичні ідеї, які є вже прийнятними для венесуельської аудиторії.
Посилання
ucrania-ataque-objetivos-en-rusia/ (дата звернення: 10.03.2026)]
Borges, R. (2024, July 16). Ukrainians of draft age are risking their lives to avoid war. Últimas Noticias. [in Spanish]. [Borges R. Ucranianos en edad militar se juegan la vida para no ir a la guerra. Últimas Noticias. 16 julio, 2024. URL: https://ultimasnoticias.com.ve/mundo/ucranianos-en-edad-militar-se-juegan-
la-vida-para-no-ir-a-la-guerra/ (дата звернення: 10.03.2026)]
Brandt, J. & Wirtschafter, V. (2022). Working the Western Hemisphere. [in English]. [Brandt J., Wirtschafter V. Working the Western Hemisphere. December 2022. URL: https://www.brookings.edu/wp-content/up-loads/2022/12/FP_20221216_russia_propaganda_brandt_wirtschafter.pdf (дата звернення: 26.01.2026)]
Chornohor, Y., Oksentiuk, F., Rad, P., Shevchenko, N., Kosenko-Solohub, A. & Fechko, I. (2024). Instruments of Russian and Belarusian influence in the LAС region. [in Ukrainian]. [Чорногор Я., Оксентюк А., Радь П., Шевченко Н., Косенко-Сологуб А., Фечко І. Інструменти російського та білоруського впливу в регіоні ЛАКБ. 15.12.2024. URL: https://prismua.org/wp-content/uploads/2025/02/Ru_BY_LACB.pdf (дата звернення: 03.02.2026)]
Correia, A. (2022, February 24). Does Russia’s military operation pose no threat to the civilian population of Ukraine, as Freddy Ñáñez tweeted? Espaja. [in Spanish]. [Correia A. ¿La operación militar de Rusia no representa ninguna amenaza para la población civil de Ucrania, como tuiteó Freddy Ñáñez? Espaja. 24 de febrero, 2022. URL: https://espaja.com/fact-checking/la-operacion-militar-de-rusia-no-representa-ninguna-amenaza-para-la-poblacion-civil-de-ucrania-como-tuiteo-freddy-nanez (дата звернення: 01.02.2026)]
Correia, A. (2022a, March 13). A Nazi flag flies in a trench in Ukraine in 2022, according to a video retweeted by William Castillo. Espaja. [in Spanish]. [Correia A. Bandera nazi ondeó en una trinchera de Ucrania en 2022, como sugiere un video retuiteado por William Castillo. Espaja Fact-Checking. 13 de marzo,
2022. URL: https://espaja.com/verifications/bandera-nazi-ondeo-en-una-trinchera-de-ucrania-en-2022-co-mo-sugiere-un-video-retuiteado-por-william-castillo (дата звернення: 01.02.2026)]
Díaz Ferrer, J.M. (2024, May 13). Ukraine kills Russian civilians. Últimas Noticias. [in Spanish]. [Díaz Ferrer J.M. Ucrania asesina civiles rusos. Últimas Noticias. 13 mayo, 2024. URL: https://ultimasnoticias.com.ve/opinion/ucrania-asesina-civiles-rusos/ (дата звернення: 10.03.2026)]
Díaz Ferrer, J.M. (2024, May 27). Zelensky in countdown. Últimas Noticias. [in Spanish]. [Díaz Ferrer J.M. Zelensky en cuenta regresiva. Últimas Noticias. 27 mayo, 2024. URL: https://ultimasnoticias.com.ve/opinion/zelensky-en-cuenta-regresiva/ (дата звернення: 10.03.2026)]
Díaz Ferrer, J.M. (2024, July 15). NATO: Ukraine’s main enemy. Últimas Noticias. [in Spanish]. [Díaz Ferrer J.M. La Otan: el principal enemigo de Ucrania. Últimas Noticias. 15 julio, 2024. URL: https://ultimasnoticias.com.ve/opinion/la-otan-el-principal-enemigo-de-ucrania/ (дата звернення: 10.03.2026)]
Diosdado Cabello positively assesses Russian military actions in Ukraine. Analítica. 2022. February 24. [in Spanish]. [Diosdado Cabello ve con buenos ojos la acción militar rusa a Ucrania. Analítica. 24 febrero,
2022. URL: https://www.analitica.com/actualidad/actualidad-nacional/politica/diosdado-cabello-ve-con-buenos-ojos-la-accion-militar-rusa-a-ucrania/# (дата звернення: 10.03.2026)]
Echols, W. (2024, July 24). Maduro falsely labels political opposition in Venezuela as ‘fascist’ threat. Voice of America. [in English]. [Echols W. Maduro falsely labels political opposition in Venezuela as ‘fascist’ threat. Voice of America. July 24, 2024. URL: https://www.voanews.com/a/maduro-falsely-labels-political-
opposition-in-venezuela-as-fascist-threat-/7711522.html (дата звернення: 04.02.2026)]
Farah, D. & Ortiz, R.D. (2023). Russian influence campaigns in Latin America. Special Report. 525. October. United States Institute of Peace. [in English]. [Farah D., Ortiz R.D. Russian influence campaigns in Latin America. Special Report. № 525. October 2023. United States Institute of Peace. URL: https://www.usip.org/sites/default/files/2023-10/sr_525-russian_influence_campaigns_latin_america.pdf (дата звернення: 23.01.2026)]
France gives Ukraine the green light to attack targets on Russian territory. Últimas Noticias. 2024. June 7. [in Spanish]. [Francia da luz verde a Ucrania para atacar objetivos en territorio ruso. Últimas Noticias. 7 junio, 2024. URL: https://ultimasnoticias.com.ve/mundo/francia-da-luz-verde-a-ucrania-para-atacar-
objetivos-en-territorio-ruso/ (дата звернення: 10.03.2026)]
Hernández Márquez, D. & Sydorenko, D. (2023, October 19). Russian propaganda: The latest invasion in Latin America. TD Center. [in Spanish]. [Hernández Márquez D., Sydorenko D. Propaganda rusa: La última invasión en América Latina. TD Center. 19 de octubre, 2023. URL: https://tdcenter.org/es/2023/10/19/
propaganda-rusa-la-ultima-invasion-en-america-latina/ (дата звернення: 23.01.2026)]
Jiménez-Blanco, M. S. (2025, April 9). Venezuela Through the Sino-Russian Media Playbook. German Marshall Fund of the United States. [in English]. [Jiménez-Blanco M. S. Venezuela Through the Sino-Russian Media Playbook. German Marshall Fund of the United States. April 09, 2025. URL: https://www.gmfus.org/news/venezuela-through-sino-russian-media-playbook (дата звернення: 25.01.2026)]
Kondratenko, O. (2019). Latin-Caribbean America in the geostrategy of the Russian Federation. American History and Politics. №7. 48–64. [in Ukrainian][Кондратенко О. Латино-Карибська Америка в геостратегії Російської Федерації. Американська історія та політика. 2019. № 7. С. 48–64. http://doi.org/10.17721/2 521-1706.2019.07.48-64]
León, E.P. (2020, August 7). A glimpse into RT’s Latin American audience. Medium. [in English]. [León E.P. A glimpse into RT’s Latin American audience. Medium. August 7, 2020. URL: https://medium.com/dfrlab/a-glimpse-into-rts-latin-american-audience-487d52bed507 (дата звернення: 2.02.2026)]
Members of the Russian news agency Sputnik are conducting a workshop on AI applied to communication. AVN. 2024. November 26. [in Spanish]. [Integrantes de agencia rusa Sputnik dictan taller sobre IA aplicada a la comunicación. AVN. Noviembre 26, 2024. URL: https://avn.info.ve/integrantes-de-agencia-rusa-
sputnik-dictan-taller-sobre-ia-aplicada-a-la-comunicacion/ (дата звернення: 4.02.2026)]
Olszanecka, N. (2025). Russia Relations with key Latin American partners. Torun International Studies. 1(22). 27–43. [in English]. [Olszanecka N. (2025). Russia Relations with key Latin American partners. Torun International Studies. 1(22). 27–43. https://doi.org/10.12775/TIS.2025.009]
Parlatino-Venezuela (2021, March 3). Parlatino Venezuela condemns new imposition of coercive measures by the US against Venezuelan officials. Parlatino Venezuela. [in Spanish]. [Parlatino-Venezuela condena nueva imposición de medidas coercitivas de EE. UU. contra funcionarios venezolanos. Parlatino Venezuela. 3 de marzo, 2021. URL: https://parlatinovenezuela.wordpress.com/noticia-destacada/ (дата звернення: 06.02.2026)] Perdomo, L. (2022, March 10). Is the pregnant Ukrainian woman injured by Russian bombing a fabrication, as Tibisai Lucena claimed? Espaja. [in Spanish]. [Perdomo L. ¿Ucraniana embarazada que salió herida tras bombardeo ruso es un montaje, como dijo Tibisay Lucena? Espaja. 10 de marzo, 2022. URL:
https://espaja.com/fact-checking/ucraniana-embarazada-que-salilo-herida-tras-bombardeo-ruso-es-un-montaje-como-dijo-tibisay-lucena (дата звернення: 01.02.2026)]
Piekara, J. (2026, January 26). Russian-Venezuelan Relations as a Factor in Russian Geopolitics. IEŚ Commentaries. 1510 (15/2026). [in English]. [Piekara J. Russian-Venezuelan Relations as a Factor in Russian Geopolitics. IEŚ Commentaries. 1510 (15/2026). 26 January, 2026. URL: https://ies.lublin.pl/en/comments/
russian-venezuelan-relations-as-a-factor-in-russian-geopolitics1-2/ (дата звернення: 24.01.2026)]
Putin wants to restore peace with the legitimate government in Ukraine. Últimas Noticias. 2024. May 24. [in Spanish]. [Putin quiere reanudar la paz con un gobierno legítimo en Ucrania. Últimas Noticias. 24 mayo, 2024. URL: https://ultimasnoticias.com.ve/mundo/putin-quiere-reanudar-la-paz-con-un-gobierno-
legitimo-en-ucrania/ (дата звернення: 10.03.2026)]
RT news on Venezuelan free-to-air TV. NewslineReport. 2014. December 1. [in Spanish]. [Las noticias de RT en TV abierta de Venezuela. NewslineReport. 01.12.2014. URL: https://www.newslinereport.com/contenidos/nota/las-noticias-de-rt-en-tv-abierta-de-venezuela (дата звернення: 10.03.2026)]
Russian MIR banking system: what is it and when will it be used in Venezuela? El Nacional. 2023. July 20. [in Spanish]. [Sistema bancario ruso MIR: ¿qué es y cuándo comenzará a utilizarse en Venezuela? El Nacional. Julio 20, 2023. URL: https://www.elnacional.com/2023/07/sistema-bancario-ruso-mir-que-es-
y-cuando-comenzara-a-utilizarse-en-venezuela/ (дата звернення: 28.01.2026)]
Sakharova, A. (2022). Why is Russian propaganda so successful in Latin America and how to fight it? Adastra Fellows. [in Ukrainian]. [Сахарова А. Чому російська пропаганда настільки успішна в Латинській Америці і як із нею боротися? 8 серпня 2022. URL: https://adastra.org.ua/blog/chomu-rosijska-propaganda-nastilki-uspishna-v-latinskij-americi-i-yak-iz-neyu-borotisya (дата звернення: 27.01.2026)]
Schmidt, S., Herrero, A. V., Sands, L. & Dias, M. (2024, July 29). World leaders cast doubt on Venezuela election results, Maduro victory claim. The Washington Post. [in English]. [Schmidt S., Herrero A. V., Sands L., Dias M. World leaders cast doubt on Venezuela election results, Maduro victory claim. The Washington
Post. July 29, 2024. URL: https://www.washingtonpost.com/world/2024/07/29/venezuela-presidential-election-result-maduro/ (дата звернення: 04.02.2026)]
Sitenko, A. (2016). Latin American vector in Russia’s Foreign Policy: Identities and interests in the Russian-Venezuelan Partnership. Politics in Central Europe. 12. 1. 37-57. [in English]. [Sitenko, A. (2016). Latin American vector in Russia’s Foreign Policy: Identities and interests in the Russian-Venezuelan
Partnership. Politics in Central Europe. Vol. 12. No.1. 37-57. DOI: 10.1515/pce-2016-0003]
Theis, R., Correia, A. & Amaya, V. (2022). Russia and Venezuela Allies in Disinformation. [in Spanish]. [Theis R., Correia A., Amaya V. Rusia y Venezuela Aliados para desinformar. Septiembre 2022. URL: https://transparenciave.org/wp-content/uploads/2022/09/Rusia-y-Venezuela-Aliados-para-desinformar-.
pdf (дата звернення: 23.01.2026)]
Venezuela and the Russian news agency Sputnik sign a communications agreement. Últimas Noticias. 2024. November 26. [in English]. [Venezuela and the Russian news agency Sputnik sign a communications agreement. Últimas Noticias. November 26, 2024. URL: https://en.ultimasnoticias.com.ve/politics/Venezuela-and-the-Russian-news-agency-Sputnik-sign-a-communications-agreement/ (дата звернення: 4.02.2026)]
Vercellone, C. (2022, September 12). Tracking Venezuela Misinformation: Russia-sponsored disinformation regularly promoted by Venezuelan media. NewsGuard. [in English]. [Vercellone C. Tracking Venezuela Misinformation: Russia-sponsored disinformation regularly promoted by Venezuelan media. NewsGuard. 12 September, 2022. URL: https://www.newsguardtech.com/special-reports/tracking-venezuela-misinformation/ (дата звернення: 01.02.2026)]
Zakharova: Kyiv continues to strike Russian civilians. Últimas Noticias. 2024. August 8. [in Spanish]. [Zajárova: Kiev sigue asestando golpes contra civiles rusos. Últimas Noticias. 8 agosto, 2024. URL: https://ultimasnoticias.com.ve/mundo/zajarova-kiev-sigue-asestando-golpes-contra-civiles-rusos/ (дата звернення:
10.03.2026)]



